Haftanın tarihine bakış

Dünyada ilk trafik lambası, otomobillerin ortaya çıkmasından çok önce at arabalarının geçişini düzenlemek amacıyla 1868'de Londra'da kullanıldı.

Dünyada ilk trafik lambası, otomobillerin ortaya çıkmasından çok önce at arabalarının geçişini düzenlemek amacıyla 1868'de Londra'da kullanıldı.
Trafiği ışıkla yönetme uygulaması, önceleri demiryollarında trenleri kontrol etmek için başlamıştı. Demiryollarında kırmızı "Dur" işareti olarak kullanıldı. Kan rengi olduğu için kırmızı, tehlike ve ölüm simgesi olarak seçildi.
Karayollarında ise ilk trafik lambası kırmızı ve yeşil ışık olmak üzere aynı yıl İngiltere'nin başkenti Londra'da kullanıldı. Henüz otomobillerin olmadığı o dönemde at arabalarının yoğun olduğu cadde ve sokaklarda trafik gaz lambalarıyla düzenlenmeye çalışıldı ancak gaz lambalarının sürekli patlaması bu uygulamadan çabuk vazgeçilmesine yol açtı. Daha sonraları demiryolu sinyalizasyonundan esinlenilerek bir trafik lambası kullanıldı.
Günümüzde kullanılan trafik lambasını ABD'li Garrett Augustus Morgan geliştirdi. Morgan, patentini 23 Kasım 1923'te Cleveland'da aldı ve bu buluşu General Electric'e sattı.
Hiroşima ve atom bombası
2. Dünya Savaşı'nda, ABD'nin Japonya'nın Hiroşima kentine 6 Ağustos 1945'te atom bombası atması sonucu 66 bin kişi öldü, 69 bin kişi yaralandı.
Mustafa Kemal Paşa, 5 Ağustos 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Başkomutan seçildi.
Belli başlı öteki olaylar:
5 Ağustos
1895- Alman sosyalist düşünür Friedrich Engels öldü.
1914- Mary P. Jacop, sutyenin patentini aldı.
1921- Mustafa Kemal Paşa, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Başkomutan seçildi.
1925- Mustafa Kemal, 29 Ocak 1923'te evlendiği Latife (Uşaklıgil) Hanım'dan ayrıldı.
1944- Yahudi mültecileri taşıyan "Mefkure" motoru, İğneada açıklarında bir denizaltı tarafından batırıldı, 312 mülteci boğuldu.
1962- ABD'li yıldız Marilyn Monroe, Hollywood'daki evinde ölü bulundu. 36 yaşındaki Monroe'nin intihar ettiği açıklandı.
1964- ABD Başkanı Lyndon Johnson, bir Amerikan destroyerine ateş açıldığı iddiasıyla Kuzey Vietnam'ın bombalanması emri verdi.
1969- Amerikan uzay aracı "Mariner Seven" Mars'ın fotoğraflarını çekti.
1980- Ali Özgentürk'ün yönettiği "Hazal", Paris'te düzenlenen Prades Film Festivali'nde "En İyi Film' ödülünü aldı.
1980- Lyon Konsolosluğu Ermeni teröristlerin saldırısına uğradı, 4 kişi yaralandı.
1998- Doğu Bloku'nun hayatta kalan son Stalinci liderlerinden Bulgaristan'ın uzun yıllar diktatörü olan Todor Jivkov, Sofya'da 96 yaşında öldü.
2009- TBMM Başkanlığına AK Parti Antalya Milletvekili Mehmet Ali Şahin seçildi.
2013- Ergenekon Davası'nda karar açıklandı. 66'sı tutuklu 275 sanık arasında yer alan eski Genelkurmay Başkanı emekli Orgeneral İlker Başbuğ, CHP Milletvekilleri Mustafa Balbay, Mehmet Haberal ve Sinan Aygün hakkında da çeşitli hapis cezaları verildi.
2015 - Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararları açıklandı. Buna göre, 30 Ağustos 2015'ten geçerli olmak üzere Genelkurmay Başkanlığına Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Hulusi Akar getirildi.
2016- Rio Olimpiyatları'nda milli güreşçi Taha Akgül, erkekler serbest stil 125 kilo finalinde İranlı rakibini yenerek altın madalya kazandı.
2016- İzmir'de, Fetullahçı Terör Örgütü'nün 15 Temmuz darbe girişimine ilişkin, örgütün lideri Fetullah Gülen hakkında mahkemece "tutuklamaya yönelik yakalama" kararı çıkarıldı.
2016- Sudan'da sağanak yağışların Nil Nehri'nde yol açtığı taşma ve sel felaketi nedeniyle en az 152 kişi yaşamını yitirdi.
2017- Balistik füze denemelerini sürdüren Kuzey Kore'nin ihracat gelirlerini yeni yaptırımlarla üçte bir oranında azaltmayı hedefleyen BM Güvenlik Konseyi karar tasarısı oy birliğiyle kabul edildi.
6 Ağustos
1571- Magosa'nın Osmanlı ordularına teslim edilmesiyle Kıbrıs'ın fethi tamamlandı.
1914- İlk elektrikli trafik lambası, ABD'nin Ohio Cleveland kentinde hizmete girdi.
1915- İtilaf Devletleri orduları, Anafartalar'da karaya çıktı.
1924- Lozan Barış Antlaşması yürürlüğe girdi.
1938- "Times" gazetesi, "Atatürk ve Atatürk Türkiyesi" özel sayısı yayımladı.
1945- II. Dünya Savaşı'nda, ABD Japonya'nın Hiroşima kentine ilk atom bombasını attı, 66 bin kişi öldü, 69 bin kişi yaralandı.
1956- Turan Selçuk, İtalya'da düzenlenen yarışmada Altın Palmiye Ödülü'nü kazandı. Bu, bir Türk sanatçının karikatür alanında kazandığı ilk uluslararası ödül oldu.
1989- Milli Piyango İdaresi "Kazı Kazan" oyununu piyasaya çıkardı.
2012 - NASA tarafından üretilmiş en zeki gezegenler arası gezginci robot Curiosity (Merak), Mars'a indi.
2015- Mısır'da, "Yeni Süveyş Kanalı", Arap ve bazı yabancı ülkelerin devlet başkanlarının katıldığı törenle hizmete açıldı.
2016- Özel Kuvvetler Komutanlığı, FETÖ'nün darbe girişiminde yer alan personelini belirlemek için bir komisyon oluşturdu.
2016- Fransa'da, Paris'e 140 kilometre mesafedeki Rouen'deki bir barda, doğum günü kutlaması sırasında pastanın üzerindeki mumların yol açtığı yangında 13 kişi öldü, 6 kişi yaralandı.
7 Ağustos
1648- Sultan İbrahim'den sonra IV. Mehmet tahta çıkarıldı.
1924- Güneydoğu sınırında Nasturi ayaklanması baş gösterdi.
1941- Hintli şair Rabindranath Tagore 80 yaşında yaşamını yitirdi.
1945- Nüfus sayımı için evlere numara verilmesi kararlaştırıldı.
1946- Türkiye, Sovyetler Birliği'nin, Boğazlar statüsünün değiştirilmesine yönelik isteklerini reddetti.
1960- Küba, tüm ABD mal varlığını kamulaştırdı.
1964- ABD Kongresi, Başkan Lyndon Johnson'a Vietnam'a asker gönderme yetkisi verdi.
1964- Türk jet uçakları, Kıbrıs'a harekat düzenledi. Bu operasyon, 10 Ağustos'ta şartlı durduruldu. Kıbrıs'a çıkarma yapacağı sanılan Türkiye, birliklerini geri çekti.
1982- Ermeni terör örgütü ASALA, Türkiye'deki ilk saldırısını yaptı. İki teröristin Esenboğa Havaalanı'ndaki saldırısında 8 kişi öldü, 72 kişi yaralandı. Bir terörist ölü, öteki yaralı ele geçirildi.
1990- Türkiye, BM'nin aldığı Irak'a zorunlu yaptırım kararını ilk uygulayan ülkelerden oldu, Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattını kapattı.
1998- Kenya ve Tanzanya'daki ABD elçiliklerine bomba atıldı, 224 kişi öldü.
1998- Tarihi eser kaçakçılığından 4,5 yıl hapse mahkum olduktan sonra Türkiye'den kaçan Ayşegül Tecimer için kırmızı bülten çıkarıldı. 15 Temmuz 2001'de Tecimer, Fas'ın Marakeş kentinde gözaltına alındı, 16 Temmuz'da tutuklandı. 5 Eylül'de serbest bırakıldı. 11 Eylül'de Fas, Türkiye'nin iade başvurusunu reddetti.
2008- Rusya ile Gürcistan arasında savaş çıktı. Çatışmalarda bin 700 civarında sivil öldü.
2015- Myanmar'da üç haftadır devam eden şiddetli yağışların yol açtığı sellerde 99 kişi öldü, sellerden yaklaşık 1 milyon kişi etkilendi.
2016- "Türkiye'nin en geniş katılımlı mitingi" olarak tarihe geçecek İstanbul Yenikapı'daki "Demokrasi ve Şehitler Mitingi", her siyasi görüşten milyonlarca insanı vatan uğrunda "tek yürek" yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TBMM Başkanı İsmail Kahraman, AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Binali Yıldırım, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin yaptığı konuşmalar, kentlerde meydanlara kurulan dev ekranlardan canlı olarak coşkuyla izlendi, atılan sloganlarla birlik ve beraberlik mesajı verildi.
2017- Çin'in güneyindeki Yünnan eyaletinin Pu'ır kentindeki Sun-River National Park'ta, gövde çevresi 180 santimetre olan 8 kilogram ağırlığında dev mantar bulundu.
2018- ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin çektiği nükleer anlaşma çerçevesinde askıya alınan İran yaptırımlarının ilk bölümünü yeniden uygulamaya başladı.
8 Ağustos
1928- İstanbul Taksim'de, İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica'nın yaptığı "Cumhuriyet Anıtı" törenle açıldı.
1949- Avrupa Konseyi ilk toplantısını Strasbourg'ta yaptı. Türkiye, Avrupa Konseyine kabul edildi.
1951- CHP'nin mallarının Hazineye devrini öngören yasa kabul edildi. Halkevleri kapatıldı.
1963- ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği, nükleer denemelerin durdurulması konusunda yaptıkları antlaşmayı Rusya'nın Kremlin kentinde imzaladı.
1964- Kıbrıs'a düzenlenen harekat sırasında uçağı isabet alan Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel paraşütle atladı. Yaralanan Topel, Kıbrıs Rum kesimindeki hastanede şehit oldu.
1981- Türkiye'nin ilk turizm havaalanı olan Dalaman Havaalanı açıldı.
1988- İran-Irak Savaşı'nda ateşkes ilan edildi.
2013- Fenerbahçeli yüzücü Serkan Atasay, İtalya'nın Torino kentinde düzenlenen Dünya Masterlar Oyunları'nda 40-44 yaş grubunda, 50 metre sırtüstünde dünya rekoru kırdı.
2015- TFF Süper Kupa maçında Bursaspor'u 1-0 yenen Galatasaray, Süper Kupa'yı 4'üncü kez kaldırarak en fazla kupa kazanan takım oldu.
2015- ABD'li kadın yüzücü Katie Ledecky, 16. Dünya Su Sporları Şampiyonası'nda 800 metrede aldığı altın madalyayla aynı şampiyonada 200, 400, 800 ve 1500 metre serbestte altın madalya kazanan ilk isim oldu.
2015- Pakistan'ın Belucistan eyaletinin başkenti Kuetta'da bir devlet hastanesinin kapısında düzenlenen intihar saldırısında 63 kişi öldü, 92 kişi yaralandı.
2018- Kızılay'da bulunan eski Başbakanlık binası, Adalet Bakanlığına tahsis edildi. Tarihi anlara şahitlik eden Başbakanlık makam katının müze olarak korunması kararı alındı.
2018- Çin, ABD'nin 16 milyar dolar tutarındaki Çin mallarına getirdiği vergilere misilleme olarak 16 milyar dolar tutarındaki ABD menşeli ürüne yüzde 25 ilave vergi getirildiğini açıkladı.
9 Ağustos
1543- Osmanlı orduları Estergon Kalesi'ni fethetti.
1915- Anafartalar Grubu Komutanı Miralay Mustafa Kemal Paşa komutasındaki ordu, Conkbayırı'nda İtilaf Devletleri ordularını yendi. 1. Anafartalar Zaferi kazanıldı.
1915- Barbaros Hayrettin zırhlısı, Bolayır önlerinde E-11 düşman denizaltısı tarafından batırıldı.
1928- Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, İstanbul Sarayburnu Parkı'nda, CHP'nin düzenlediği gecede, yeni Türk harflerini tanıttı.
1936- Berlin Olimpiyatları'nda milli güreşçi Yaşar Erkan, 62 kiloda şampiyon oldu.
1945- ABD, ikinci atom bombasını Nagazaki'ye attı: 37 bin kişi öldü, 40 bin kişi yaralandı.
1954- Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında, "Balkan Paktı" adı verilen ittifak kuruldu.
1974- ABD Başkanı Richard M. Nixon, "Watergate" skandalının yarattığı kamuoyu baskısı sonucu istifa etti. Nixon, istifa eden ilk ABD Başkanı oldu. Başkanlık görevini, yardımcısı Gerald Ford devraldı.
1976- Çin Halk Cumhuriyeti lideri Mao yaşamını yitirdi.
1980- Kahramanmaraş olayları davası sonuçlandı: 22 kişiye idam cezası verildi.
1997- Elli dört gazeteci cemiyeti ile derneğinin oluşturduğu Gazeteciler Federasyonu kuruldu.
2009- İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, ikinci "Ergenekon" davası ile iddianamesini 5 Ağustos'ta kabul ettiği üçüncü "Ergenekon" davasının birleştirilmesini kararlaştırdı.
2011- Akdeniz Üniversitesi, dünyanın ilk rahim naklini gerçekleştirdiklerini duyurdu.
2013- Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta bir Türk pilot ve yardımcısı kaçırıldı. Türk pilot ve yardımcısını kaçıranlar, Suriye'de rehin tutulan 9 Lübnanlının serbest bırakılması talebinde bulundu.
2015- Gazeteci-yazar, ressam Fikret Otyam, Antalya'da tedavi gördüğü hastanede, 89 yaşında hayatını kaybetti.
2016- Ankara Büyükşehir Belediye Meclis toplantısında alınan kararla Kızılay Meydanı'nın ismi, "15 Temmuz Kızılay Milli İrade Meydanı", Genelkurmay Kavşağının ismi de "15 Temmuz Şehitler Meydanı" olarak değiştirildi.
10 Ağustos
1876- Padişah V. Murat, akli dengesini yitirdiği gerekçesiyle tahttan indirildi.
1914- İngiliz donanmasından kaçan Alman zırhlıları "Goeben" ve "Breslau", Çanakkale'den geçerek Osmanlı devletine sığındı. Satın alındığı açıklanan bu zırhlılara "Yavuz" ve "Midilli" adları verildi.
1920- İstanbul Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında Sevr Antlaşması imzalandı.
1920- Ankara'da "Yenigün" gazetesi yayımlanmaya başladı.
1950- Bulgaristan'da uygulanan asimilasyon politikası üzerine Türkiye'ye göç başladı. 1951'e kadar 150 binden fazla Türk göç etti.
1954- Murat Güler, Manş Denizi'ni yüzerek geçen ilk Türk yüzücüsü oldu.
1982- Ermeni asıllı Türk vatandaşı Artin Penik, terör örgütü ASALA'yı protesto etmek için Taksim Meydanı'nda kendini yaktı.
1994- Türkiye'nin ilk uydusu Türksat 1B, Fransız Guyanası'ndaki Kourou Üssü'nden fırlatıldı ve geçici yörüngesine oturdu. Böylece Türkiye, uzayda uydusu olan 18 ülke arasına girdi.
2006- DİSK'in kurucularından ve eski Genel Başkanı Kemal Nebioğlu vefat etti.
2007- TBMM Genel Kurulunda, CHP'den Güldal Mumcu ile MHP'den Meral Akşener, 38 yıl aradan sonra kadın başkan vekilliği görevine seçildi.
2011- "Kamuoyunu yönlendirme amaçlı internet siteleri" davasında haklarında yakalama emri çıkarılan 14 sanıktan 1. Ordu Komutanı emekli Orgeneral Hasan Iğsız, çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.
2011- Çin'in ilk uçak gemisi "Varyag", ülkenin kuzeydoğusundaki Dalian Limanı'nda deneme seferine çıktı.
2013- Irak'ın kuzeyindeki Tuzhurmatu ilçesinde düzenlenen intihar saldırısında 8 kişi öldü, 50 kişi yaralandı. Başkent Bağdat'ta gerçekleştirilen saldırılarda da 15 kişi hayatını kaybetti, 35 kişi yaralandı.
2015 - ?Bakanlar Kurulu, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel'e "Devlet Şeref Madalyası" verilmesini kararlaştırdı.
2015- Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, haklarında "örgüt kurma" iddiasıyla yakalama kararı çıkarılan eski savcılar Zekeriya Öz ile Celal Kara, Gürcistan üzerinden Ermenistan'a geçti. Firari savcıların daha sonra Almanya'ya gittikleri öğrenildi.
2016- Diyarbakır'ın Sur ilçesinde polis servis aracına PKK'lı teröristlerce bombalı araçla düzenlenen saldırıda aynı aileden 5 kişi hayatını kaybetti, 5'i polis 13 kişi yaralandı.
2016- Gözaltına alındıktan sonra adli kontrol kararıyla serbest bırakılması sonrası Bulgaristan'a kaçan FETÖ'nün "para kasası" olarak nitelenen örgüt üyesi Abdullah Büyük, Türkiye'ye iade edildi.
2017- Uluslararası Göç Örgütü'nün (IOM) açıklamasına göre, Yemen açıklarında denize atılarak ölüme terk edilen, çoğunluğu genç olan Somalili ve Etiyopyalı 120 kişiden 51'i boğularak hayatını kaybetti.
2018- ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye yönelik çelik ve alüminyum için gümrük vergilerini iki katına çıkardığını duyurdu.
2018- BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevine eski Şili Devlet Başkanı Michelle Bachelet getirildi.
11 Ağustos
1473- Fatih Sultan Mehmet'in komuta ettiği Osmanlı ordusu, Otlukbeli Savaşı'nda Uzun Hasan komutasındaki orduyu yenerek Akkoyunlu Beyliği'ne son verdi.
1480- Gedik Ahmet Paşa komutasındaki Osmanlı donanması, İtalya'nın Otranto Limanı'nı zapt etti.
1923- İsmet İnönü, Lozan Anlaşması'nı imzaladığı kalemi, İstanbul Üniversitesine armağan etti.
1929- Türk Yerli Mallar Sergisi, Galatasaray Lisesinde açıldı.
1934- "Alkatraz Kuşçusu" filmine konu olan, ABD'de San Francisco'daki Alkatraz Adası hapishanesi hizmete girdi.
1952- Ürdün Meclisi, şizofreni hastalığı nedeniyle tahtta kalması sakıncalı görülen Kral Tallal'ın yerine oğlu Veliaht Prens Hüseyin'i kral seçti.
1961- Yassıada duruşmaları 9 ay 25 gün sonra sona erdi.
1961- İstanbul'da 92 yıldır hizmet veren tramvaylar kaldırıldı.
1980- Çin'de Mao dönemi resmen tarihe karıştı. Komünist Partisi Merkez Komitesi, Mao ile ilgili tüm resim, demeç ve afişleri yasakladı.
1999- Bin yılın son güneş tutulması gerçekleşti.
2005- Çanakkale'deki Troya Antik Kenti'nin 18 yıllık kazı heyeti başkanı Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann, 63 yaşında Almanya'da öldü.
2009- Sinema ve tiyatro oyuncusu Aykut Oray, Köyceğiz'de kaldığı otelde ölü bulundu.
2012- İran'ın batısında 6,0 ve 6,2 şiddetinde meydana gelen depremlerde 306 kişi hayatını kaybetti.
2015- Yunan hükümetinin 86 milyar avroluk "Üçüncü Kurtarma Paketi"yle ilgili Avrupalı kurumlarla sürdürdüğü müzakerelerde anlaşmaya varıldı.
2015- Uluslararası Atletizm Federasyonu (IAAF), 2005 ve 2007'de düzenlenen dünya şampiyonalarına katılan 28 sporcunun yeniden yapılan doping testlerinde "olumsuz bulgulara" rastlandığını ve haklarında disiplin soruşturması başlatıldığını açıkladı.
2016- Sakarya'da, FETÖ'nün darbe girişimine ilişkin soruşturma kapsamında eski milletvekili Hakan Şükür hakkında "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan resen yakalama kararı çıkarıldı.
2016- Niğde'de Kınık Höyük'te yapılan kazı çalışmalarında Pers dönemine ait 2 bin 500 yıllık tapınak bulundu.
2017- Trabzon'un Maçka ilçesi kırsalında evden erzak çalan teröristlerin yerini güvenlik güçlerine gösterirken bölücü örgüt mensupları tarafından vurulan 16 yaşındaki Eren Bülbül şehit oldu. Bülbül, özellikle sosyal medyada yaptığı "Biri de demiyor ki 'İyi ki varsın Eren" paylaşımının ardından, eli kanlı teröristlerin çocuk kurbanları arasında sembol bir isim olarak yerini aldı.
2017- ABD'nin Kaliforniya eyaletinde federal mahkeme, başörtüsü nedeniyle dini ayrımcılığa uğrayan Müslüman kadına 85 bin dolar tazminat ödenmesine karar verdi.

Kaynak: AA

04 Ağustos 2019 Pazar 12:23

Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye, Londra, Güncel