Haftanın Tarihine Bakış

Ankara, 13 Ekim 1923'te TBMM'de kabul edilen tek maddelik yasayla Türkiye’nin başkenti oldu.

Nüfus yoğunluğu itibarıyla bugün ülkenin ikinci büyük kenti haline gelen Ankara, 13 Ekim 1923'te TBMM'de kabul edilen tek maddelik yasayla Türkiye'nin başkenti oldu.



Lozan Barış Antlaşması'nın TBMM tarafından onaylanmasından sonra İstanbul, 23 Eylül 1923'ten itibaren tahliye edilmeye başlandı. İstanbul'un işgal kuvvetlerince boşaltılması 6 Ekim 1923'te tamamlandı. Bunun ardından Hükümet merkezi sorunu ortaya çıktı.



İsmet İnönü, arkadaşıyla Ankara'nın başşehir olmasını öngören tek maddelik kanun teklifini 9 Ekim 1923'te Meclis'e verdi. Teklif 13 Ekim 1923 günü Meclis Genel Kurulu'nda görüşülerek kabul edildi.



Ankara'nın başkent olarak belirlenmesi Cumhuriyet'in ilanı için de bir adım oldu.



 



-Belli başlı öteki olaylar-



 



 



7 Ekim



1571- İnebahtı Deniz Savaşı kaybedildi.



1849- Şair ve öykü yazarı Edgar Allan Poe 40 yaşında öldü.



1936- Osmanlı devletinin son sadrazamı Tevfik Paşa İstanbul'da vefat etti.



1960- Ordu Foto Film Merkezince hazırlanan "Düşükler Yassıada'da"



filmi basına gösterildi.



1966- Koç grubunca üretilen ilk Türk otomobiline "Anadol" adı



verildi. "Anadol" marka otomobiller 19 Aralık'ta satışa sunuldu.



1985- Besteci, piyanist ve orkestra yöneticisi Cemal Reşit Rey



81 yaşında öldü.



1985- Filistinli eylemciler, Achille Lauro gemisini kaçırdı.



1987- TİP ve TKP birleşti; yeni kurulan TBKP'nin Onursal



Başkanı Behice Boran oldu.



1993- Ünlü pop yıldızı Madonna, İstanbul İnönü Stadı'nda



yaklaşık 50 bin kişiye konser verdi.



2004- Tiyatro sanatçısı İsmet Ay vefat etti.



2006- Muhalif Rus gazeteci Anna Politkovskaya, Moskova'da



kurşunlanarak öldürüldü.



2007- Şırnak'ta Gabar Dağı'ndaki bir askeri time teröristlerce



düzenlenen saldırıda biri astsubay 13 asker şehit oldu.



2010- Cerrah Prof. Dr. Tarık Minkari, İstanbul'da vefat etti.



2012- Milli motosikletçi Kenan Sofuoğlu, 13 ayaktan oluşan Dünya



Supersport Şampiyonası'nı ilk sırada tamamlayarak şampiyon oldu.



2013- Pakistan Yüksek Mahkemesi, yaklaşık 6 aydır ev hapsinde tutulan



eski Devlet Başkanı Pervez Müşerref'in kefaletle serbest bırakılmasına karar verdi.



 



8 Ekim



415- 20 Haziran 404'te yanan Ayasofya yeniden inşa edildi.



1908- İlk sendika ve grev yasağı getirildi; "Tatili Eşgal"



yasası ile grevler ve sendikalar yasaklandı.



1912- Balkan Savaşı başladı.



1917- Sovyetler Birliği'nde, Lenin'in göreve getirdiği



Aleksandra Kollantai, dünyanın ilk kadın bakanı oldu.



1925- Yahudi ve Ermeni ruhani başkanları, Lozan



Antlaşması'nın "Azınlıkların Korunması' ile ilgili



hükümlerinin tanıdığı haklardan vazgeçerek, Türk toplumu



içinde Türk yasalarıyla yaşamak istediklerini açıkladı.



1933- "D Grubu" sanatçıları ilk sergilerini açtı.



1951- Birinci Akdeniz Oyunları sona erdi. Türkiye serbest güreşte



sekiz sıklette altın madalya alarak takım halinde şampiyon oldu.



1958- Pakistan'da Eyüp Han darbeyle iktidarı ele geçirdi.



1970- Nobel Edebiyat Ödülü Aleksander Soljenitsin'e verildi.



2008- Gözaltına alınmasının ardından tutuklanarak Metris Cezaevi'ne



konulan ve "işkence gördüğü" öne sürülen Engin Ceber öldü.



2010- Nobel Barış Ödülü, Çin'de cezaevinde tutulan muhalif



politikacı Liu Şiaobo'ya verildi.



2013- İngiltere, 2 yıl önce büyükelçiliğini kapattığı iran'a maslahatgüzar



atamaya karar verdi.



2013- Mısır Bakanlar Kurulu, Müslüman Kardeşler (İhvan) Derneğini,



ülkedeki sivil toplum kuruluşu listesinden çıkardı.



2013- Demokratikleşme paketiyle alınan kararların bir kısmı, ilgili yönetmeliklerin



değiştirilmesiyle hayata geçti. Kamuda başörtüsü yasağı, ortaöğretimde "öğrenci andı" kalktı.



 



9 Ekim



1690- Belgrad yeniden Osmanlı egemenliğine girdi.



1855- Isaac Singer dikiş makinesi motorunun patentini aldı.



1937- Nazilli Basma Fabrikası, Atatürk'ün de katıldığı



törenle açıldı.



1944- Anıtkabir'in temeli Başbakan Şükrü Saracoğlu tarafından atıldı.



1944- İngiltere, Çin, ABD ve Sovyetler Birliği, "Birleşmiş



Milletler"in kurulacağını açıkladılar.



1953- Amerikalı kadın yüzücü Florance Chadwick, Çanakkale Boğazı'nın



Nara Burnu ile Eceabat arasını 1 saat 50 dakikada yüzdü.



1960- Yassıada'daki sanıklarla ilgili fotoğraflar basına gösterildi.



1967- Arjantinli gerilla lideri, Küba Devrimi önderlerinden



Ernesto Che Guevara 39 yaşında Bolivya'da öldürüldü.



1971- Deniz Gezmiş ve on yedi arkadaşı idama mahkum edildi.



1983- Milli Güvenlik Kurulu yetkilerini düzenleyen yasa



çıktı. 1961'den beri yürürlükteki Kurulun yapısı "danışma"



ile sınırlı olmaktan çıkarıldı.



1988- Kültür Bakanlığı, otuz altı sanatçıyı "devlet sanatçısı"



ilan etti. Yaşar Kemal, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Hüseyin Gezer,



Füreya Koral, Zühtü Müritoğlu ve Lütfi Ömer Akad bu unvanı reddetti.



1989- Yazar Yusuf Atılgan 68 yaşında öldü.



2004- Türk Hava Kurumu tarafından Eskişehir'in İnönü ilçesinde



düzenlenen "3. Türkiye Hava Oyunları"nda 433.5 metrekare ile bugüne



kadar gökyüzünde açılan en büyük bayrakla atlayış yapan THK paraşütçüsü



Hakan Zengin, Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi.



2006- Güney Kore Dışişleri Bakanı Ban Ki-mun, görev süresi



1 Ocak 2007'de dolan Ganalı Kofi Annan'ın yerine BM Genel



Sekreterliğine seçildi.



2006- Kuzey Kore, tarihinde ilk kez nükleer denemede bulunduğunu



dünyaya ilan etti. Deneme, bütün dünyanın tepkisini çekti, BM



Güvenlik Konseyi, 14 Ekimde ekonomik ve ticari yaptırım kararı aldı.



Kuzey Kore, 31 Ekimde altılı müzakere masasına dönmeye hazır



olduğunu açıkladı ancak tarih vermedi.



2011- Türkiye'nin ilk kadın matematik profesörü, İstanbul Teknik Üniversitesi



Matematik Bölümü emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Selma Soysal 87 yaşında vefat etti.



2013- Bangladeş'te muhalefet partisinin önemli isimlerinden 83 yaşındaki Abdul Alim,



insanlığa karşı suç işlediği gerekçesiyle ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.



2013- Türkiye'nin en genç ikinci profesörü unvanını 27 yaşında alan Prof. Nurettin Uzunoğlu,



İstanbul'da vefat etti. Uzunoğlu, görme engelliler için Braille alfabesi ile yazılmış dünyanın



ilk ve tek İngilizce Kur'an-ı Kerim mealine imza atmıştı.



2013- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Balyoz Planı Davası'nda aralarında emekli orgeneraller



Çetin Doğan, Halil İbrahim Fırtına, Ergin Saygun, Bilgin Balanlı ve Oramiral Özden Örnek'in de



bulunduğu 237 sanık hakkında mahkumiyet hükümlerini onadı.



 



10 Ekim



680- Hazreti Muhammed'in torunu İmam Hüseyin, Kerbela'da başı



kesilerek öldürüldü.



1813- İtalyan besteci Gueseppe Verdi doğdu.



1865- John Hyatts bilardo topunun patentini aldı.



1903- Kadın hakları mücadelesinin dünyadaki ilk öncülerinden



Emmeline Pankhurst, İngiltere'de kadınların kurtuluşu mücadelesini



yürütmek üzere "Toplumsal ve Siyasal Kadın Birliği"ni kurdu.



1911- Çin'de Sun Yat-San liderliğindeki devrimciler, Manchu



hanedanını yıktı.



1977- Tarihçi İsmail Hakkı Uzunçarşılı 89 yaşında öldü.



1981- Aşık Ali İzzet 79 yaşında hayatını kaybetti.



1982- Tiyatro ve sinema sanatçısı Yıldırım Önal 51 yaşında vefat etti.



1985- Ünlü Yönetmen Orson Welles, Los Angeles'ta 70 yaşında kalp



krizinden öldü.



1993- Andreas Papandreu 74 yaşında Yunanistan Başbakanı seçildi.



1995- Türk sinemasında 115 filmde rol alan "babacan" rollerin



oyuncusu Kadir Savun yaşamını yitirdi.



1995- Garry Kasparov, bir ay süren satranç turnuvasında rakibi



Viswanathan Anand'ı yendi.



2004- ANKA Haber Ajansının Onursal Başkanı, gazeteci yazar



Müşerref Hekimoğlu 83 yaşında vefat etti.



2007- Karadeniz ile Baltık Denizi'ni bağlayan petrol boru hattı



anlaşması Azerbaycan, Gürcistan, Ukrayna, Polonya ve Litvanya'nın



bakanları tarafından imzalandı.



2008- Finlandiya'nın eski Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari, BM temsilcisi



olarak Kosova gibi dünyanın önemli sorunlarında gösterdiği olağanüstü



başarılarından ötürü Nobel Barış Ödülünü aldı.



2009- Türkiye ile Ermenistan arasında ilişkilerin normalleştirilmesi ve iki ülke



arasındaki sınır kapısının açılmasına dair protokol, iki ülkenin dışişleri bakanları



Ahmet Davutoğlu ve Eduard Nalbantyan tarafından İsviçre'nin Zürih kentinde imzalandı.



2012- Moskova-Şam seferini yapan Suriye'ye ait yolcu uçağı, kargosunda sivil



havacılık kurallarına aykırı bazı malzemeler taşıdığı bilgisiyle Türk jetlerince



Esenboğa Havalimanı'na indirildi. Yolcular tahliye edilerek uçakta arama yapıldı.



Arama sonrası uçak Ankara'dan ayrıldı.



2013- Eski Erzurum Milletvekili, Türk kültür ve düşünce hayatının önde gelen isimlerinden



Nevzat Kösoğlu, 72 yaşında Ankara'da vefat etti.



2013- Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, Corona virüsü Mers-CoV nedeniyle 124 kişinin öldüğünü açıkladı.



2013- Hac farizasını ifa etmek üzere kutsal topraklarda bulunan yaklaşık 2,5 milyon hacı adayı,



vakfe için Arafat'a çıktı.



 



11 Ekim



1689- Rus Çarı Büyük Petro öldü.



1811- İlk buharlı feribot "Juliana", New York-New Jersey



arasındaki seferlerine başladı.



1868- Thomas Edison ilk icadı elektrikli ses makinesi



(fonograf) için patent aldı.



1881- David Houston, kameralar için rulo filmin patentini



kaydettirdi.



1922- TBMM Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında Mudanya



Mütarekesi imzalandı.



1924- TBMM yeni binasına taşındı; Cumhuriyet Bayramı'nın ilk



kutlama töreni burada yapıldı.



1926- Kıyafet Kanunu kabul edildi.



1929- Yavuz savaş gemisinin onarımı bitti. Gemi, Türk Deniz



Kuvvetlerine teslim edildi.



1939- Einstein, ABD Başkanı Roosevelt'e, atom bombası konusuna



dikkatini çekmek için yazdığı ünlü mektubunu kaleme aldı.



1948- BM Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Ulusal



Komisyonu kuruldu.



1963- Batman'da bir petrol damarı daha bulundu.



1963- Fransız şarkıcı Edith Piaf ve Fransız yazar ve ozan



Jean Cocteau öldü.



1968- Apollo 7, ilk görevini astronotlar Wally Schirra, Donn



Fulton Eisele ve R. Walter Cunningham ile başarıyla gerçekleştirdi.



1972- Milli Selamet Partisi (MSP) kuruldu.



1976- Çin'de, aralarında Mao Zedong'un eşi Çiang Çing'in de



bulunduğu dört politbüro üyesi darbe yapmayı planladıkları



gerekçesiyle tutuklandı.



1977- Deniz bilimcisi Kaptan Cousteau, ünlü teknesi Calypso



ile İstanbul'a geldi.



1979- Gazeteci Abdi İpekçi cinayeti zanlısı Mehmet Ali



Ağca'nın yargılanmasına başlandı.



1980- Yönetmen Ali Özgentürk'ün "Hazal" filmi, 29.



Uluslararası Mannheim Film Festivali'nde üç ödül aldı.



1980- Uzay istasyonu Salyut 6'da 185 gün kalarak rekor kıran



Sovyet kozmonotları dünyaya döndü.



1981- Erden Kıral'ın yönettiği "Bereketli Topraklar



Üzerinde" filmi, Avrupa Film Festivali'nde birinci oldu.



1984- Avrupa Parlamentosu, Türkiye-Avrupa Ekonomik Topluluğu



Karma Parlamento Komisyonunun yeniden kurulmasına karar



verdi, fiili çalışmayı askıya aldı.



1984- "Challenger" ile uzaya çıkan astronot Kathy Sullivan,



uzayda yürüyen ilk Amerikalı kadın oldu.



1985- Şair Metin Eloğlu 58 yaşında öldü.



1987- 12 Eylül'de kapatılan Türkiye İşçi Partisinin son genel



başkanı, sosyolog Behice Boran 77 yaşında vefat etti.



1999- "Yılanların Öcü", "Onuncu Köy" ve "Amerikan



Sargısı"nın yazarı Fakir Baykurt Almanya'da öldü.



2005- Ünlü şair ve yazar Attila İlhan yaşama veda etti.



2007- Yazar Mehmed Uzun, Diyarbakır'da tedavi gördüğü



hastanede öldü.



2009- Türk sinemasının usta yönetmenlerinden Halit Refiğ vefat etti.



2011- Ukrayna'daki Turuncu Devrim'in simge ismi ve eski Başbakanı



Yulya Timoşenko, ülkesini Rusya ile yaptığı gaz anlaşmasında zarara



uğrattığı gerekçesiyle 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı.



2013- Makedonya'nın başkenti Üsküp'e bağlı Çayır Belediyesinde Türkçe



resmi dil olarak kabul edildi.



 



12 Ekim



1492- Cenovalı denizci Kristof Kolomb, karaya ayak bastı.



Buraya "Aziz Kurtarıcı" anlamına gelen "San Salvador"



adını verdi.



1579- Sadrazam Sokollu Mehmet Paşa, bir Boşnak tarafından



sarayında öldürüldü.



1926- "Lotus" davasına ait Türk-Fransız karar anlaşmazlığı,



Cenevre Uluslararası Mahkemesine götürüldü.



1935- Ünlü İtalyan tenor Luciano Pavarotti doğdu.



1956- "Otuz Beş Yaş"ın yazarı şair Cahit Sıtkı Tarancı,



tedavi gördüğü Viyana'da 46 yaşında öldü.



1958- Başbakan Adnan Menderes yurttaşlardan "Vatan Cephesi"



kurmalarını istedi.



1964- James Bond'un yaratıcısı İngiliz yazar Ian Fleming öldü.



1984- IRA, Margaret Thatcher'in kaldığı otele bomba attı.



Thatcher kurtuldu, fakat beş kişi öldü.



1987- Türkiye Cumhuriyeti'nin altıncı Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk



84 yaşında öldü.



1991- Sovyetler Birliği Başkanı Gorbaçov ile diğer cumhuriyet



liderlerinin bir araya geldiği Devlet Konseyi toplantısında



"KGB"nin lağvedilmesi' kararı alındı.



2001- Orkestra şefi Hikmet Şimşek 77 yaşında vefat etti.



2004- İslami Cemiyet ve Cemaatleri Birliğinin yöneticisi



Metin Kaplan, gözaltına alındığı Almanya'dan özel uçakla



Türkiye'ye getirildi. 13 Ekim'de tutuklanan Kaplan, Bayrampaşa



Cezaevine konuldu.



2006- Fransa Ulusal Meclisinin sözde Ermeni soykırımının



inkarının suç sayılmasına ilişkin yasa teklifini kabul etmesi



tepkilere neden oldu.



2007- Nobel Barış Ödülü, küresel ısınmaya karşı mücadelesiyle



son dönemde öne çıkan eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore ve



BM Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli'ne (IPCC) verildi.



2008- Gazeteci, spiker, radyo televizyon alanındaki ilk devlet



sanatçısı Nedret Selçuker İstanbul'da yaşamını yitirdi.



2011- 48. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında,



"Geç Gelen Altın Portakallar" ödül töreni yapıldı ve 1980 askeri darbesi



nedeniyle yapılamayan 1980 yılı festivalinin ödülleri dağıtıldı. "En İyi Film"



ödülü "Sürü" filmine, "En İyi Yönetmen" ödülüne Zeki Ökten, "En İyi Erkek Oyuncu"



ödülüne Tarık Akan ile Aytaç Arman, "En İyi Kadın Oyuncu" ödülüne Güngör Bayrak



ve Melike Demirağ layık görüldü.



2012 - 2012 Nobel Barış Ödülü'ne Avrupa Birliği layık görüldü.



2013- Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik, Türkiye'de Çanakkale Savaşı'ndaki



Anzaklar'ın hayatını anlatacağı bir film çekecek Oscar ödüllü Avustralyalı aktör



Russell Crowe'u kabul etti.



 



13 Ekim



1911- İtalyanlar Derne'yi işgal etti.



1914- Garrett Morgan gaz maskesini icat etti ve patentini aldı.



1921- TBMM Hükümeti ile Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan,



Gürcistan, Ermenistan) arasında Kars Antlaşması imzalandı.



1923- TBMM'de, Ankara'nın hükümet merkezi olması kararlaştırıldı.



1955- Suna Kan, "Viotti Keman Yarışması"nda birinci oldu.



Yarışma, ünlü İtalyan kemancı Giovanni Battista Viotti adına



düzenlenmişti.



1968- Avustralya'ya ilk Türk işçi kafilesi hareket etti.



1973- "Halikarnas Balıkçısı" Cevat Şakir Kabaağaçlı 87 yaşında öldü.



1983- 12 Eylül 1980'den sonra oluşturulan Danışma Meclisinin



görevi sona erdi.



1986- Tiyatro sanatçısı Kamran Yüce 60 yaşında trafik kazasında öldü.



1994- Mali Polis, Halil Bezmen'e ait trilyonlarca lira



değerindeki antika, tarihi eser ve tabloyu, ABD'ye kaçırılmak



üzereyken ele geçirdi.



1995- Prag'daki Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda, 82



kiloda Hamza Yerlikaya Dünya Şampiyonu oldu.



1995- İngiliz fizikçi Joseph Rotblat ve içinde bulunduğu



antinükleer grup, Nobel Barış Ödülü'nü aldı.



1996- Radikal gazetesi yayın hayatına başladı.



1999- Gazeteci, sinema ve tiyatro yazarı Mahmut Tali Öngören öldü.



2005- Barış Harekatı öncesi yıllarda Kıbrıs'ta beş yıl gizli



Türk Mukavemet Teşkilatını yöneten "Bozkurt" kod adlı



emekli tuğgeneral Kenan Çoygun 81 yaşında Ankara'da öldü.



2006- Anayasa değişikliğiyle Milletvekili seçilme yaşı 25'e indirildi.



2012- Türkiye'den KKTC'ye yıllık 75 milyon metreküp içme ve sulama



suyu taşıyacak KKTC Su Temin Projesi'nin su geçişi ve kara yapılarının



temeli Mersin'in Anamur ilçesinde atıldı.



2013- FIVB Kadınlar Dünya Kulüplerarası Voleybol Şampiyonası final maçında



Vakıfbank, Brezilya'nın Unilever Volei takımını 3-0 yenerek, kupanın sahibi oldu.



2013- Hindistan'ın Madya Pradeş eyaletindeki köprüde yaşanan izdiham nedeniyle



109 kişi hayatını kaybetti. - Ankara

Kaynak: AA

06 Ekim 2014 Pazartesi 12:55

Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Ahmet Türk, Politika, Güncel